Chương 169: Gặp tổng biên tập “Báo sớm Nội Mông”
Không có lớp chăn bông bảo vệ làm bằng tuyết nên đất đai và cỏ nuôi gia súc lộ rõ trong gió lạnh thấu xương.
Gió Tây Bắc thổi nửa mùa đông không ngừng nghỉ và rốt cuộc cũng thổi cả rễ cỏ khiến ngày càng nhiều cỏ bị nhổ bật gốc. Nó giống một đứa nhỏ bướng bỉnh nhổ từng ngọn cỏ ném lên trời cao rồi bỏ ở nơi xa hơn và biến đất đai biến thành những vùng hoang vắng.
Trong mùa đông dài, tầng lớp quý tộc Mông Cổ cũ vẫn đang giằng co với những tư tưởng mới du nhập từ Liên Xô. Còn người dân Mông Cổ vốn sống du mục thì bị quy hoạch lại thành từng khu dân cư quy mô lớn—những người chăn nuôi từ thảo nguyên mênh mông được tập trung về các đô thị, từng dãy nhà vuông vức mọc san sát trong cùng một khu dân cư.
Nếu muốn học theo mô hình của Mỹ hay Canada thì Mông Cổ lại không phù hợp. Dân số ít thì không phải, mà ngược lại dân số vẫn khá đông, trong khi trình độ kỹ thuật còn lạc hậu, nguồn vốn lại thiếu thốn. Vì thế, khu vực này không thích hợp áp dụng mô hình đại nông trại vốn dựa trên lợi thế đất đai rộng lớn nhưng thiếu lao động, nên có thể đầu tư lượng lớn máy móc để thay thế sức người.
Nếu học theo mô hình của Nhật Bản hay Hàn Quốc cũng không ổn. Mông Cổ có lãnh thổ rộng lớn, số lượng gia súc như bò, cừu rất nhiều, mà ngành chăn nuôi — ngành kinh tế số một của đất nước lại không phù hợp với mô hình sản xuất thâm canh vốn được xây dựng trên nền tảng tài nguyên chăn nuôi hạn chế, nguồn lực tập trung và trình độ khoa học kỹ thuật cao.
Trong khi đó, do điều kiện vĩ độ và môi trường địa lý nên trên phạm vi cả nước, chăn nuôi chiếm tỷ trọng quá lớn còn nông nghiệp lại hết sức lạc hậu. Sự mất cân đối ấy càng thúc đẩy việc triển khai chính sách “bỏ chăn nuôi để chuyển sang trồng trọt”…
Trong quá trình điều chỉnh chính sách, cả vùng đất lẫn những người chăn nuôi trên thảo nguyên đều vô cùng khó thích nghi.
Mùa đông năm ấy, những người dân chăn nuôi có tuổi đã sống cả đời cùng đàn gia súc lại phải ở trong các khu dân cư tập trung. Họ lặng lẽ nhìn về phía sông Kherlen và thấy từng cơn gió cuốn lớp tuyết mỏng quý giá đi mất — một phần rơi xuống dòng sông, bồi đắp bên bờ đối diện, phần còn lại cuộn theo bụi đất, thẳng hướng đông nam mà bay đi.
Gió chưa bao giờ ngừng thổi.
Nó ngày càng cuốn theo nhiều tuyết và nhiều đất hơn rồi vượt hàng nghìn dặm qua biên giới, bay tới những miền còn xa hơn nữa.
Thế là khi thảm thực vật và những gò đất vốn có tác dụng giữ tuyết không còn thì càng nhiều cỏ khô và lớp tuyết phủ mỏng bị gió cuốn mất. Mặt đất cũng dần trở nên bằng phẳng hơn, và gió vì thế càng mặc sức hoành hành.
Ngày này qua ngày khác, những người già chỉ biết ngước nhìn bầu trời mà thở dài. Họ chẳng thể làm cho trời đổ tuyết, cũng chẳng giữ nổi những ngọn cỏ đang lần lượt rời xa mảnh đất này.
…
Con sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp chảy qua lịch sử, từ ký ức của những người dân du mục sớm nhất tại Hô Luân Bối Nhĩ tới ánh mắt tò mò của những đứa nhỏ mới sinh trong thập niên 60.
Nó uốn lượn phác hoạ lãnh thổ, thảo nguyên Hô Luân Bối Nhĩ phì nhiêu và trở thành con sông mẹ của những người dân du mục.
Sông này chảy dài tới phía nam, đến đôi mắt sáng ngời của thảo nguyên Hô Luân Bối Nhĩ —— Hồ Hô Luân.
Trên thảo nguyên -40 độ, ngay cả hồ Hô Luân cũng kết một tầng băng dày 1m trên bề mặt.
Mùa hè, trên Đảo Tình Nhân ở Mãn Châu Lý, người ta có thể nhìn thấy những đôi trai gái ở các ngôi làng nhỏ thuộc vùng Ngoại Baikal của Liên Xô nô đùa dưới dòng sông. Những chiếc xe tải chở hàng băng qua thảo nguyên đến các ngôi làng ấy, mang thực phẩm và nhu yếu phẩm đến cho cư dân nơi đây.
Đến mùa đông, sau Tết, khi mọi người ra hồ Hô Luân đánh cá, họ lại thấy gió cuốn đất, cỏ khô và tuyết từ vùng Ngoại Baikal thổi sang bên này biên giới. Cát đất quất vào mặt nên dù đã đội mũ dày và đeo khẩu trang kín mít thì đến tối về nhà ăn cơm vẫn thấy cát sạn lạo xạo trong kẽ răng.
Các xã viên súc miệng nhổ hết cát đất mắc giữa các kẽ răng rồi ngồi quây quần quanh chiếc bàn đặt trên giường sưởi để ăn tối sau đó kể cho nhau nghe đủ mọi chuyện lớn nhỏ gặp trong ngày—
Hôm nay đánh được những loại cá nào, gặp những loài chim gì, trông thấy những ai.
Ai làm việc hăng hái nhất, ai lười biếng thì chẳng đáng mặt đàn ông.
“À đúng rồi, hôm nay tôi gặp mấy xã viên từ nơi khác tới. Họ bảo bên Kỳ Trần dựng những bức tường bằng phân bò trên thảo nguyên, nhờ vậy mà tuyết từ Liên Xô và Mông Cổ thổi sang đều bị chặn lại, còn giữ được cả một đống cỏ khô. Gia súc ở bãi chăn mùa đông đi ngang qua là cúi đầu nhặt ăn ngay.”
“Ha ha ha, thế là bò, cừu với ngựa của mình còn được ăn cỏ nhập khẩu nữa à?”
“Chứ sao nữa, ha ha. Đại đội trưởng nói mấy bức tường phân bò đó không chỉ giữ lại tuyết thổi từ hướng tây bắc mà còn làm thay đổi tốc độ gió. Gió sát mặt đất hễ gặp vật cản là chậm lại, nhờ thế cỏ, đất đá vốn sẽ bị gió mùa đông cuốn đi đều được giữ lại. Đất đá tích tụ nhiều hơn thì mặt đồng cỏ gồ ghề hơn, gió đi đến đâu cũng bị cản. Tôi giải thích không rõ lắm, nhưng tóm lại là chỗ nào cũng có lợi. Càng ngày càng tốt.”
“Qua tết là tới mùa xuân rồi. Gió xuân chẳng khác gì dao nhỏ.”
“Hy vọng đến lúc đó có thể có hai ba cơn mưa.”
“Hy vọng thế……”
Con sông cứ chảy, gió cứ thổi.
Nhưng có vài nơi con người có thể thay đổi hướng sông, và ở nơi khác người ta có thể ngăn cản gió để nó không cuốn đi tài nguyên trên mảnh đất của mình.
……
Kỳ nghỉ quý giá ở thủ đô của Lâm Tuyết Quân chỉ có 3 ngày. Sau khi mua được vé tàu, cô quý trọng mỗi giây phút được ở nhà.
Cô tới nhà ông nội ở một đêm, hôm sau lại chơi ngày mùng một ở đó và theo ông lão đi chúc tết láng giềng. Cô vui vẻ nhận thật nhiều lì xì sau đó ăn no ngủ kỹ.
Cô cướp vài cuốn sách cũ trên giá trong đó có cuốn sách xuất bản lần đầu năm 1958 của danh gia M. Đó là toàn tập chuyện xưa về 500 vị khai quốc công thần với cái tên “Đốm lửa đốt cháy thảo nguyên”. Cô nằng nặc đòi mang về thảo nguyên với lý do những câu chuyện cách mạng vĩ đại ấy sẽ khích lệ lao động sản xuất đồng thời gia tăng cuộc sống tinh thần của xã viên.
Dù sao chỉ cần ông nội chịu cho thì cô sẽ mang hết về thảo nguyên. Đây chính là bảo tàng tinh thần của thời đại.
Ông nội Lâm ngoài mặt thì mắng cô là con chuột trộm đồ nhà nhưng trong lòng lại rất đắc ý: Cuối cùng cũng gặp được đứa biết nhìn hàng.
Con nhóc con không mang xu nào từ nhà, thậm chí nó còn nói ở thành phố muốn mua thịt khó hơn ở đội chăn nuôi nên chỉ mang theo đống sách vở và dụng cụ mà thảo nguyên thiếu thốn. Nơi ấy thiếu các ngành công nghiệp sản xuất nên cô làm thế là đúng, thật thông minh.
Mang nhiều sách nên hành lý nặng, lại phải di chuyển vạn dặm xa xôi nên phải là người thích sách lắm mới cất công như thế.
Lúc qua nhà hàng xóm chúc tết, ông nội Lâm vẫn không nhịn được nói một đằng làm một nẻo: “Đống sách ấy như cục gạch mà cõng đi rõ xa. Sao nào, cừu và bò mà đói thì mày đút cho tụi nó luôn hả cháu?”
Lâm Tuyết Quân đâu có biết ông lão đang khoe khoang với bạn già của mình là cháu gái ông thích đọc sách, có học vấn. Ngược lại cô nghiêng đầu tặc lưỡi đồng tình: “Nếu tới lúc gia súc đói không có đồ ăn thì sách vở quả thực có tác dụng hơn tiền.”
Sách dày thế cơ mà.
“……” Ông nội Lâm.
“Ha ha ha……” Ông Bạch cười đến rung đùi.
Có người trẻ tuổi trong sân nên thật nhiều tiếng cười, cũng thật náo nhiệt.
Tiếp theo Lâm Tuyết Quân lại đi theo mẹ và ba qua nhà ông bà ngoại chúc tết. Cô dạo một vòng là thu được một đống tiền mừng tuổi rồi ngủ một giấc và bỗng nhiên đã tới lúc phải đi.
Lúc rời nơi dừng chân đã khổ vì ly biệt, nay chớp mắt lại phải biệt ly lần nữa.
Lần này cô vẫn mang bao lớn bao nhỏ và đây là tình cảm của người nhà dành cho thảo nguyên. Ba ba lặng lẽ giấu nước mắt, mẹ thì vừa lau nước mắt vừa ôm cô mãi không buông.
Trên sân ga đều là người nhà tiễn thân nhân đi xa. Lâm Tuyết Quân chen lên toa tàu và không ngừng quay đầu lén lút lau nước mắt như bất kỳ đứa nhỏ nào xa nhà.
Ba Lâm đứng trước toa tàu không ngừng vẫy tay. Ông ôm vợ và đứng giữa đám người xô đẩy như núi lớn sừng sững, ánh mắt nhìn Tiểu Mai sau tấm cửa kính.
Quá ngắn, thời gian gặp gỡ quá ngắn.
Bọn họ còn chưa cùng đứa nhỏ kéo gần khoảng cách trong một năm này thì đã phải phân ly thêm một năm. (Truyện này của trang runghophach.com) Đến thời khắc này ông mới bỗng ý thức được con trẻ đã trưởng thành, đã có đôi cánh của riêng mình và bay khỏi tổ tới bầu trời rộng lớn hơn.
Tàu thong thả lăn bánh, hơi nước phun lên trời cao và mang theo lưu luyến chạy về nơi xa.
Tiếng còi u u hòa với tiếng khóc cùng nhau đưa tiễn thân nhân lên đường.
……
Lúc chuyến tàu đi lên phía bắc và qua Hồi Hột, bọc đồ mà Lâm Tuyết Quân mang theo ra khỏi đội sản xuất rốt cuộc cũng tới được tay tổng biên tập Nghiêm Chí Tường của tờ “Báo sớm Nội Mông”.
Trước khi tàu vào trạm tầm 20 phút là Nghiêm Chí Tường đã mang theo phó biên tập Tần Bội Sinh đứng chờ ở sân ga.
Tần Bội Sinh là người đầu tiên tiến cử bài văn của Lâm Tuyết Quân với báo. Trong lúc anh đi khắp nơi vẽ tranh về phong tục của thảo nguyên thì nghe được bài văn của cô và từ đây luôn mong có một lần được gặp tác giả trẻ tuổi này.
Hiện tại rốt cuộc họ cũng có cơ hội gặp mặt.
Gió ở Hồi Hột rất lớn. Tần Bội Sinh dựng thẳng cổ áo khoác để che nửa khuôn mặt. Lúc bắt tay Lâm Tuyết Quân anh vẫn kiên trì tháo găng tay và nghiêm túc gật đầu chào nữ đồng chí quá trẻ trước mặt.
“Cảm ơn tổng biên tập và phó biên tập!” Lâm Tuyết Quân cùng bắt tay hai người và nhanh chóng đeo găng tay. Tiếp theo cô chỉ vào bọc to mà tổng biên tập Nghiêm đang ôm trong lòng: “A Mộc Cổ Lăng bắt đầu vẽ các loại thảo dược từ mùa thu. Ở mặt sau mỗi một bức vẽ đều có chú giải về loại thảo dược và kèm theo phương thuốc có liên quan. Tôi chỉ biết phương thuốc vì thế nếu cần, tổng biên tập có thể tìm thêm mấy bác sĩ trung y ưu tú để bổ sung thêm cách sử dụng các phương thuốc.”
“Được, cảm ơn đồng chí. Cũng cảm ơn đồng chí A Mộc Cổ Lăng đã vất vả. Năm sau tôi sẽ đẩy mạnh việc xuất bản cuốn sách tranh “Phân biệt các loại thảo dược hoang dã”. Một khi có tin tức tôi sẽ cho người viết thư gửi cho đồng chí.”
Tổng biên tập ôm chặt túi tài liệu và trịnh trọng nói.
“Tiếp theo phải nhờ hai vị, xin cảm ơn, vô cùng cảm ơn…” Lâm Tuyết Quân nhìn khuôn mặt nghiêm túc của Nghiêm Chí Tường và khuôn mặt ôn hòa dễ nói chuyện của Tần Bội Sinh rồi nhanh chóng gập người cảm ơn bọn họ. Cô nghe thấy nhân viên trên tàu gọi ầm ĩ thúc giục mọi người thì lùi về phía sau và nói: “Tôi phải lên xe rồi. Nếu có cần thêm gì thì cứ liên hệ với tôi nhé. Hẹn gặp lại ——”
Tổng biên tập đuổi theo hai bước và tiễn cô lên tàu.
Mãi tới khi cửa toa tàu đóng lại ông vẫn nghe thấy tiếng Lâm Tuyết Quân đứng ở cửa xe hét to “Cảm ơn”. Rốt cuộc ông không nhịn được cười. Cô nhóc này viết văn hay lại nghiêm túc nghiên cứu về việc nuôi bò, trồng cỏ đồng thời cũng rất cố gắng nỗ lực thúc đẩy ý tưởng xuất bản cuốn sách tranh về thảo dược hoang dã. Một người giỏi như thế mà vẫn mang theo chút trẻ con.
Ông và Tần Bội Sinh sóng vai vẫy tay tạm biệt Lâm Tuyết Quân khi đoàn tàu đi xa dần. Họ cứ thế nhìn cô đi xa và cảm thán thở ra một hơi.
Cũng có thiếu niên anh hùng mà.
……
Khi chuyến tàu của Lâm Tuyết Quân lắc lư đi lên phía bắc thì đội thứ 7 đón trận tuyết lớn nhất từ đầu mùa tới giờ. A Mộc Cổ Lăng mang theo đồ ăn chạy tới căn nhà của thanh niên trí thức.
Sau khi đốt lửa sưởi ấm căn nhà, cậu mang Ốc Lặc và Đường Đậu vào nhà uống nước ăn cơm.
A Mộc Cổ Lăng ngồi xuống bên cạnh bếp lò, vẻ mặt uể oải vuốt ve Đường Đậu cũng không có sức sống. Ốc Lặc thì đi quanh phòng ngửi ngửi nhưng không tìm thấy Lâm Tuyết Quân nên nó ra cửa canh, lẳng lặng chờ A Mộc Cổ Lăng mở cửa thả nó ra ngoài.
Lâm Tuyết Quân đã rời đi một tuần và Ốc Lặc gần như không ăn uống gì. Mỗi ngày nó đều ra ngoài, lên núi, xuống thảo nguyên tìm vài vòng và thật sự không tìm thấy Lang Vương của nó mới bằng lòng về nhà.
Ngoài cửa là gió to gào khóc, Ốc Lặc thì không ngừng quay đầu nhìn A Mộc Cổ Lăng ý bảo đối phương mở cửa cho nó ra ngoài.
Lang Vương của nó mất tích rồi. Hiện tại nó phải ra ngoài, lên thảo nguyên tìm một chút.
